Wet Verbetering Poortwachter: Verplichtingen voor Werkgevers in 2026

De Wet Verbetering Poortwachter (WVP) legt werkgevers strikte verplichtingen op als een werknemer langdurig ziek is. Wie de spelregels niet kent of niet opvolgt, riskeert een loonsanctie van het UWV: tot 52 weken extra loondoorbetaling. In dit artikel leest u exact welke stappen u wanneer moet zetten.

Wat is de Wet Verbetering Poortwachter?

De Wet Verbetering Poortwachter (van kracht sinds 2002) verplicht werkgevers en werknemers samen te werken aan re-integratie tijdens ziekte. Het doel is te voorkomen dat werknemers in de WIA belanden. De wet schrijft voor welke stappen er genomen moeten worden en op welk moment.

Het UWV toetst aan het einde van de wachttijd van 104 weken (twee jaar) of u voldoende re-integratie-inspanningen heeft gepleegd. Vindt het UWV van niet, dan volgt een loonsanctie: u moet het loon van de zieke werknemer maximaal 52 weken langer doorbetalen.

De verplichte stappen op een rij

Het Plan van Aanpak

Het Plan van Aanpak is het centrale document in het poortwachterproces. Het moet uiterlijk in week 8 klaar zijn en beschrijft:

• De belastbaarheid van de werknemer (op basis van probleemanalyse bedrijfsarts)
• De re-integratiedoelstelling (terugkeer in eigen functie, ander werk bij u, of werk elders)
• Concrete afspraken en activiteiten
• Wie waarvoor verantwoordelijk is
• Evaluatiemomenten

Het Plan van Aanpak moet regelmatig worden bijgesteld bij nieuwe inzichten. Zorg dat alle wijzigingen gedocumenteerd zijn — het UWV kijkt hier nauwkeurig naar.

Spoor 1 en Spoor 2 re-integratie

Spoor 1: re-integratie bij de eigen werkgever

De eerste stap is altijd proberen de werknemer terug te laten keren bij uw eigen bedrijf — eventueel in aangepast of ander werk. Dit heet Spoor 1. U moet alle mogelijkheden serieus onderzoeken en documenteren.

Spoor 2: re-integratie bij een andere werkgever

Als terugkeer bij uw bedrijf niet mogelijk is, bent u verplicht te zoeken naar werk bij een andere werkgever. Dit heet Spoor 2. Hiervoor schakelt u doorgaans een re-integratiebureau in. Let op: u moet Spoor 2 tijdig opstarten. Te laat starten is een veelgemaakte fout die tot loonsancties leidt.

Het re-integratieverslag

Uiterlijk in week 91 stuurt u het re-integratieverslag naar de werknemer. Dit verslag bevat:

• Alle re-integratieactiviteiten van de afgelopen twee jaar
• Het actuele Plan van Aanpak
• De probleemanalyse en eventuele updates
• Het oordeel van de bedrijfsarts over de belastbaarheid
• De eerstejaars evaluatie

De werknemer voegt dit verslag toe aan zijn WIA-aanvraag. Het UWV beoordeelt vervolgens uw inspanningen. Een onvolledig of slecht onderbouwd verslag is de directe oorzaak van de meeste loonsancties.

Wat als u een loonsanctie krijgt?

Een loonsanctie betekent dat u het loon van de werknemer maximaal 52 weken langer moet doorbetalen. Dat kan oplopen tot tienduizenden euro's extra. U kunt de loonsanctie aanvechten bij het UWV als u meent dat de beoordeling onterecht is — maar dat vereist een sterk dossier.

U kunt de loonsanctie ook eerder beëindigen door de tekortkoming te herstellen. Als u aantoont dat u alsnog de juiste re-integratiestappen heeft gezet, kan het UWV de sanctie inkorten.

Veelgestelde vragen over de Wet Verbetering Poortwachter

Moet ik een bedrijfsarts inschakelen?

Ja. U bent verplicht een gecertificeerde bedrijfsarts of arbodienst te hebben. De bedrijfsarts stelt de probleemanalyse op en adviseert over de belastbaarheid. Zonder bedrijfsarts kunt u niet voldoen aan uw poortwachterverplichtingen.

Wat als de werknemer niet meewerkt aan re-integratie?

Als de werknemer weigert mee te werken aan redelijke re-integratieactiviteiten, kunt u na waarschuwing de loondoorbetaling opschorten. Documenteer dit zorgvuldig. Het UWV kijkt bij de beoordeling ook naar de houding van de werknemer.

Gelden de verplichtingen ook voor uitzendkrachten?

Bij uitzendkrachten liggen de verplichtingen anders. Bij ziekte binnen de uitzendperiode eindigt doorgaans de overeenkomst. Na 26 weken uitzendarbeid gelden andere regels. Raadpleeg een specialist voor uw specifieke situatie.

Conclusie

De Wet Verbetering Poortwachter kent strakke deadlines en zware consequenties als u ze mist. Een goed bijgehouden dossier, tijdige probleemanalyse en actieve re-integratie zijn de sleutels tot succes. Een WIA-specialist helpt u dit proces foutloos te doorlopen.

Gerelateerde artikelen:
Re-integratie verplichtingen werkgever
UWV loonsanctie voorkomen
Wat kost WIA voor werkgevers?